Presiden SAM Dihalang Masuk Sarawak, Hak Imigresen Negeri Tegas Dilindungi Undang-Undang

MIRI: Tindakan menghalang Presiden Sahabat Alam Malaysia (SAM), Meenakshi Raman daripada memasuki Sarawak mencetuskan tuntutan penjelasan daripada pertubuhan itu, namun pada masa sama mengangkat kembali satu fakta penting yang tidak boleh diketepikan dimana Sarawak mempunyai kuasa khas untuk mengawal kemasukan individu ke negeri ini.

Meenakshi dilaporkan tidak dibenarkan memasuki Sarawak selepas tiba di Lapangan Terbang Miri pada Selasa.

Menurut laporan media, Setiausaha Kehormat SAM, Mageswari Sangaralingam mendakwa Meenakshi ditahan di kaunter imigresen sebelum dimaklumkan bahawa terdapat satu laporan terhadapnya bertarikh 21 Mei 2025.

SAM mendakwa tiada notis atau penjelasan awal diberikan berhubung sekatan berkenaan dan kini menuntut Kerajaan Sarawak serta pihak berkuasa imigresen menjelaskan sebab dan asas keputusan tersebut.

Bagaimanapun, kontroversi berhubung sesuatu keputusan imigresen tidak mengubah hakikat bahawa autonomi imigresen Sarawak mempunyai asas perundangan yang kukuh dan berkait rapat dengan perlindungan khas yang dipersetujui ketika pembentukan Malaysia.

Rekod rasmi Dewan Undangan Negeri Sarawak menyatakan autonomi imigresen Sarawak termaktub melalui Perkara 161E(4) Perlembagaan Persekutuan dan Akta Imigresen 1959/63, manakala Laporan Jawatankuasa Antara Kerajaan (IGC) yang mendahului pembentukan Malaysia turut memberi perhatian khusus kepada kawalan imigresen Sarawak.

Lebih jelas, Seksyen 65 Akta Imigresen 1959/63 memperuntukkan kuasa pihak berkuasa negeri dalam memberi arahan berkaitan permit atau pas bagi sesebuah Negeri Malaysia Timur, termasuk terhadap individu tertentu.

Seksyen 66 pula menetapkan sekatan terhadap hak kemasukan warganegara ke Negeri Malaysia Timur, tertakluk kepada pengecualian dan peruntukan yang ditetapkan undang-undang. Jabatan Imigresen Malaysia sendiri menerangkan Seksyen 66 sebagai sekatan terhadap hak masuk warganegara ke Sabah dan Sarawak.

Justeru, hak imigresen Sarawak bukan kuasa baharu, bukan dasar yang diwujudkan GPS dan bukan kuasa sementara yang boleh dipersoalkan kewujudannya setiap kali berlaku kontroversi.

Ia merupakan sebahagian daripada perlindungan khas Sarawak dalam kerangka pembentukan Malaysia yang terus dipertahankan oleh Kerajaan Sarawak.

Pentadbiran di bawah Premier Sarawak, Datuk Patinggi Tan Sri Abang Johari Tun Openg, secara konsisten menekankan kepentingan mempertahankan hak serta autonomi Sarawak dalam kerangka Perlembagaan Persekutuan dan MA63.

Dalam isu Meenakshi, persoalan yang kini perlu diperjelaskan ialah asas khusus keputusan terhadap individu berkenaan, bukannya sama ada Sarawak mempunyai hak untuk mengawal kemasukan ke wilayahnya.

SAM berhak mendapatkan penjelasan mengenai keputusan tersebut. Pada masa sama, kuasa imigresen Sarawak yang diperuntukkan undang-undang juga perlu dihormati.

Setakat laporan yang tersedia, alasan terperinci mengapa Meenakshi dikenakan sekatan belum diumumkan secara rasmi.

Oleh itu, adalah penting untuk tidak mendahului pihak berkuasa dengan membuat andaian mengenai sebab sebenar keputusan berkenaan.

Namun satu perkara kekal jelas, autonomi imigresen Sarawak bukan ihsan politik. Ia adalah sebahagian daripada hak dan perlindungan khas Sarawak yang mempunyai akar sejarah, perlembagaan dan perundangan sejak pembentukan Malaysia.

Dalam mempertahankan kuasa itu, Kerajaan Sarawak bukan sekadar mempertahankan prerogatif sebuah pentadbiran, tetapi menjaga satu daripada perlindungan penting yang diwariskan kepada Sarawak sejak 1963.