Warisan Jadi Rezeki – Seni Baju Kuas Buka Peluang Ekonomi Wanita Dayak

KUCHING: Daripada helaian kain yang dijahit penuh ketelitian, lahir bukan sekadar sehelai pakaian tradisional, tetapi sebuah warisan yang membawa identiti, cerita dan kini berpotensi menjadi sumber rezeki kepada wanita Dayak di Sarawak.

Seni pembuatan baju Kuas Balau dilihat mempunyai nilai ekonomi yang boleh dikembangkan menerusi penghasilan serta penjualan kraf tradisional, sekali gus membuka ruang kepada wanita yang menguasai kemahiran berkenaan menjana pendapatan.

Timbalan Menteri Pelancongan, Industri Kreatif dan Seni Persembahan Sarawak, Datuk Snowdan Lawan, berkata ilmu menghasilkan baju Kuas tidak seharusnya berakhir selepas sesuatu bengkel, sebaliknya perlu terus dipelajari, diamalkan dan diwariskan kepada generasi seterusnya.

“Ilmu ini perlu diteruskan, tidak hanya terhenti setakat bengkel ini. Kamu perlu meneruskannya dan belajar di rumah. Kalau boleh, hasilkan untuk anak-anak dan cucu, malah ajarkan ilmu ini kepada orang lain supaya dapat terus diwarisi oleh generasi muda,” katanya.

Beliau berkata demikian ketika berucap pada Majlis Penutupan Bengkel Kuas Balau Serakup Indu Dayak Sarawak (SIDS) Cawangan Kuching di Makeramai Makerspace, Plaza Merdeka, hari ini.

Menurut Snowdan, penggunaan istilah dan terma yang tepat dalam proses pembuatan baju Kuas juga penting agar pengetahuan mengenai warisan tersebut tidak disalah tafsir atau hilang keasliannya apabila diwariskan.

Di sebalik setiap pakaian tradisional, katanya, tersimpan cerita dan sejarah tersendiri yang menggambarkan kekayaan serta kepelbagaian budaya masyarakat Sarawak.

Usaha seperti bengkel berkenaan turut memperlihatkan bagaimana pemeliharaan warisan budaya boleh bergerak seiring dengan pembangunan kemahiran dan peluang ekonomi komuniti.

Pengerusi SIDS Cawangan Kuching, Bunie Japah, berkata seni menghasilkan baju Kuas menuntut kesabaran, ketelitian dan kemahiran tinggi. Namun apabila kemahiran itu dikuasai, peserta berpeluang menghasilkan pakaian untuk memenuhi permintaan pembeli.

Menurutnya, nilai baju Kuas tidak terhenti pada aspek kebudayaan semata-mata.

Ia boleh menjadi hasil tangan yang mempunyai nilai pasaran, sekali gus menjadikan warisan sebagai peluang pendapatan kepada wanita Dayak.

“Orang yang mahu membeli dan memakainya boleh mendapatkan baju Kuas daripada mereka yang mahir membuatnya.

“Jadi, ia bukan sahaja mengangkat seni warisan pakaian Iban Balau, tetapi turut memberi peluang kepada golongan wanita Dayak menjana pendapatan melalui penjualan hasil kraf tangan mereka,” katanya.

SIDS Cawangan Kuching turut menerima banyak permintaan supaya bengkel pembuatan baju Ujan dianjurkan pada masa hadapan susulan peningkatan perhatian terhadap pakaian tradisional dari Batang Rajang.

Biro Kraf Tangan SIDS Cawangan Kuching, Florence Anaka Jacy, pula berkata sambutan terhadap bengkel Kuas Balau amat menggalakkan.

Apa yang lebih bermakna, peserta datang tanpa pengetahuan asas tetapi dalam tempoh hanya tiga hari berjaya menguasai kemahiran asas melalui bimbingan guru dan tenaga pengajar.

Bengkel itu dilaksanakan dalam dua sesi. Sesi pertama pada 7 hingga 9 Ogos disertai 32 peserta, manakala sesi kedua pada 18 hingga 20 September melibatkan 29 peserta.

Keseluruhannya, 61 peserta telah diberi pendedahan kepada kemahiran berkenaan.

Di tengah arus pemodenan, usaha memindahkan ilmu daripada satu generasi kepada generasi berikutnya menjadi penting supaya seni Kuas Balau tidak sekadar tersimpan dalam ingatan.

Apabila warisan dipelihara, kemahiran diperkasa dan hasil tangan diberi nilai ekonomi, seni tradisional berpeluang terus hidup — bukan sahaja sebagai lambang identiti masyarakat Dayak, tetapi juga sebagai sumber pendapatan kepada komuniti yang mewarisinya.

Daripada warisan kepada kemahiran. Daripada kemahiran kepada rezeki. Dan daripada tangan wanita Dayak, sebuah identiti terus diwariskan kepada generasi Sarawak seterusnya.

#BajuKuas #KuasBalau #WarisanDayak #WanitaDayak #KrafSarawak #BudayaSarawak #WarisanSarawak #IndustriKreatifSarawak #UsahawanWanita #EkonomiKomuniti #SIDS #Sarawak